Roma’da Osmanlı izi denince akla bir savaş değil, bir şehzadenin hüzünlü hikâyesi gelir: Fatih Sultan Mehmed’in oğlu Cem Sultan, hayatının son yıllarını Papa’nın sarayında, altın bir kafeste geçirdi.
Kaybedilen taht
Fatih 1481’de ölünce oğulları Bayezid ile Cem arasında taht kavgası başladı. Cem yenildi ve 1482’de Rodos şövalyelerine sığındı. Şövalyeler onu Fransa’ya götürdü; Cem orada yıllarca gözetim altında yaşadı. Avrupa’nın hükümdarları için bu şehzade çok değerli bir kozdu: Cem ellerinde olduğu sürece II. Bayezid’in Avrupa’ya sefer düzenlemesi zorlaşıyordu.
Papa’nın konuğu, Sultan’ın rehinesi
Cem, 13 Mart 1489’da Roma’ya getirildi ve Papa VIII. Innocentius’un gözetimine verildi. II. Bayezid, kardeşini tutması için Papa’ya her yıl 45.000 duka ödedi; 1492’de Hristiyanlar için kutsal bir emanet olan “Kutsal Mızrak”ı da Roma’ya gönderdi. Cem Vatikan’da şiirler yazdı, ava çıktı ve ziyaretçiler kabul etti, ama özgür değildi.
Napoli’de ölüm
1494’te Fransa Kralı VIII. Charles İtalya’yı işgal etti ve Papa VI. Alexander’dan Cem’i teslim almasını istedi. Cem Ocak 1495’te Fransız ordusuyla Roma’dan ayrıldı ve Şubat 1495’in sonunda Napoli yakınlarında öldü. Zehirlendiği söylentisi hemen yayıldı; ancak birçok tarihçiye göre ölüm nedeni büyük olasılıkla zatürreydi. Cenazesi ancak birkaç yıl sonra, 1499’da, Bursa’ya getirildi ve Muradiye Külliyesi’ne gömüldü.
Cem Sultan’ın hikâyesi, Osmanlı tarihinin Avrupa’da yazılmış en uzun sürgün öykülerinden biridir.
Bugün ne görülür?
- Vatikan Müzeleri, Borgia Daireleri: Pinturicchio’nun freskleri; figürlerden birinin Cem Sultan’ı tasvir ettiği söylenir.
- Vatikan ve San Pietro çevresi: Cem’in yaşadığı Papalık sarayının bulunduğu alan.
- Bursa, Muradiye Külliyesi: Cem Sultan’ın türbesi (Türkiye’de).
Ziyaret için ipuçları
Vatikan Müzeleri çok kalabalıktır; bileti önceden alın ve Borgia Daireleri’ni rota üzerinde atlamamak için müze planına bakın. Ziyaretten önce güncel açılış saatlerini kontrol edin. Cem’in babasının hikâyesi için İstanbul’un Fethi yazısını okuyabilirsiniz.