Güney İtalya’da bugün hâlâ şaşkınlık anlatmak için “Mamma li Turchi!”, yani “Anam, Türkler geliyor!” denir. Bu söz, 16. yüzyılda kıyıları korkutan Osmanlı donanmasının ve Kuzey Afrika korsanlarının hatırasıdır. O dönemin en ünlü adı da Barbaros Hayreddin Paşa’dır.

Fondi baskını, 1534

Osmanlı donanmasının başına geçen Barbaros, 1534 yazında İtalya’nın Tiren Denizi kıyılarına sefer düzenledi. 8–9 Ağustos gecesi Roma ile Napoli arasındaki Fondi’ye baskın yaptı. Anlatılana göre amacı, güzelliğiyle ünlü kontes Giulia Gonzaga’yı kaçırıp Kanuni’ye götürmekti. Giulia gecenin karanlığında atla kaçmayı başardı; ancak Fondi ve yakınlardaki Sperlonga ağır zarar gördü. Bu hikâyenin ayrıntıları kaynaklarda farklı anlatılır ve kısmen efsaneye dönüşmüştür.

Lipari, 1544

1543’te Fransa ile yapılan ittifak çerçevesinde Barbaros’un donanması Nice kuşatmasına katıldı ve kışı Fransa’daki Toulon’da geçirdi. 1544’te dönüş yolunda İtalya kıyılarına yeniden saldırdı; Ischia’dan sonra Sicilya’nın kuzeyindeki Lipari adasını kuşattı. Adayı alan Osmanlı donanması, halkın büyük kısmını esir olarak götürdü.

Kıyı kuleleri

Bu baskınlara karşı Napoli Krallığı 16. yüzyılda kıyı boyunca birbirini görebilen gözetleme kuleleri inşa etti. Bir kulede yakılan ateş, yaklaşan gemileri bir sonrakine haber veriyordu. Bu **“torri costiere”**nin pek çoğu bugün hâlâ güney İtalya kıyılarında, plajların ve koyların üzerinde durur.

İtalya kıyılarındaki taş kuleler, bir zamanlar denizden gelen korkunun bugüne kalan izleridir.

Bugün ne görülür?

  • Fondi: Tarihi merkez ve ortaçağ kalesi (Castello Caetani).
  • Sperlonga: Beyaz evli eski kasaba ve deniz kıyısındaki Truglia Kulesi gibi gözetleme kuleleri.
  • Lipari: 1544 sonrasında güçlendirilen surların çevrelediği kale tepesi ve arkeoloji müzesi.
  • Güney İtalya kıyıları: Kampanya, Kalabriya ve Puglia sahillerinde onlarca gözetleme kulesi.

Ziyaret için ipuçları

Fondi ve Sperlonga, Roma ile Napoli arasında trenle ve kısa bir otobüs yolculuğuyla gezilebilir; ikisi birlikte güzel bir günlük gezi olur. Lipari’ye Sicilya’dan (Milazzo) feribot ve deniz otobüsüyle gidilir. Ziyaretten önce müzelerin ve kalelerin güncel açılış saatlerini kontrol edin. Akdeniz’deki deniz mücadelesinin öbür yüzü için Pisa sayfasına bakabilirsiniz.