Kanuni Sultan Süleyman 1520’de, 25 yaşındayken tahta çıktı ve 1566’daki ölümüne kadar 46 yıl hüküm sürdü. Bu, Osmanlı tarihindeki en uzun saltanattır. Avrupalılar ona “Muhteşem” (the Magnificent) dedi; kendi halkı ise onu adaletli kanunlarıyla, “Kanuni” adıyla hatırladı.

Trabzon’dan tahta

Süleyman, Yavuz Sultan Selim’in oğlu olarak 1494’te Trabzon’da doğdu. Gençliğinde sancakbeyi olarak Kefe ve Manisa’da devlet yönetimini öğrendi. Babasının ani ölümüyle tahta geçtiğinde, Osmanlı Devleti Mısır’a ve Hicaz’a kadar genişlemiş güçlü bir imparatorluktu.

Seferler

Saltanatının ilk yıllarında art arda büyük başarılar geldi:

  • 1521, Belgrad: Orta Avrupa’nın kapısı sayılan kale alındı.
  • 1522, Rodos: Saint-Jean şövalyelerinin adası uzun bir kuşatmanın ardından teslim oldu.
  • 1526, Mohaç: Macar ordusu tek bir günde yenildi.
  • 1529, Viyana: Habsburg başkenti kuşatıldı ama alınamadı.
  • 1534, Bağdat: Irakeyn Seferi’yle Bağdat Osmanlı topraklarına katıldı.
  • 1538, Preveze: Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki donanma, Akdeniz’de Haçlı donanmasını yendi.

“Kanuni” neden?

Süleyman’ın asıl mirası savaş meydanlarında değil, devlet düzenindeydi. Şeyhülislam Ebussuud Efendi ile birlikte, ülkenin farklı bölgelerindeki vergi, toprak ve ceza kurallarını kanunnamelerde topladı. Böylece geniş bir imparatorluğun her köşesinde aynı kurallarla yönetim sağlanmaya çalışıldı.

Şair padişah

Süleyman, Muhibbî mahlasıyla şiirler yazdı. En çok bilinen beyti, bir padişahın kaleminden çıktığı için ayrıca etkileyicidir:

Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi
Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi

Süleymaniye

Saltanatının sembolü, baş mimarı Sinan’a yaptırdığı Süleymaniye Camiidir (1557). Külliye; medreseleri, darüşşifası, imareti ve hamamıyla bir şehir içinde küçük bir şehir gibidir. Kanuni de buraya, caminin arkasındaki türbesine defnedildi. Mimar Sinan’ın türbesi de aynı külliyenin bir köşesindedir.

Zigetvar’da son

Süleyman 1566’da, 70’ini geçmiş yaşında son seferine çıktı ve Macaristan’daki Zigetvar kuşatması sırasında ordugâhta hayatını kaybetti. Sadrazam Sokullu Mehmed Paşa, ordunun dağılmaması için ölümünü haftalarca gizledi. Kale, padişahın ölümünden kısa süre sonra düştü.

Kanuni’nin izlerini görmek ister misiniz? Süleymaniye’yi İstanbul’da birlikte geziyoruz. Mimar Sinan’ın hikâyesi için Mimar Sinan yazısına da göz atabilirsiniz.